Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Ekseninde Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Kapitülasyonlardan günümüze uzanan ortak geçmiş

Koyuncu, iki ülke arasındaki bağların Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali ilişkilere, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden bugünkü iş birliklerine kadar uzandığını belirtti. 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

Konuşmasında, Venedik ve Vatikan arşivlerinden yararlanılarak hazırlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı TÜBA yayınını katılımcılarla paylaştı. Eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerine ışık tuttuğunu ifade etti.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki akademik iş birliklerine de değindi. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden ve atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje başvurularının yapıldığını aktardı.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki bilim akademisi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı’nın önemine dikkat çekti. İklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel konularda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını vurguladı. Bu kapsamda, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum-WSF) atıfta bulundu.

Akademisyenlerin sunumları

Programda Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri değerlendirdi. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki güncel ticari ilişkilere ilişkin görüşlerini paylaştı. Kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.